(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 131

॥ శ్రీః ॥
7.131. అధ్యాయః 131
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
భీమేన కర్ణస్య పరాజయః॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-131-0x(4599)(50430)
వర్తమానే మహారాజ సంగ్రామే రోమహర్షణే।
వ్యాకులేషు చ సర్వేషు పీడ్యమానేషు సర్వశః॥ 7-131-1(50431)
రాధేయో భీమమానర్చ్ఛ యుద్ధాయ భరతర్షభ।
యథా నాగో వనే నాగం మత్తో మత్తమభిద్రవేత్॥ 7-131-2(50432)
`తతో వ్యాయచ్ఛతామస్త్రైః పృథక్పృథగరిందమౌ।
మృదుపూర్వం చ రాధేయో దృఢపూర్వం చ పాండవః'॥ 7-131-3(50433)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 7-131-4x(4600)
యౌ తౌ కర్ణశ్చ భీమశ్చ సంప్రయుద్ధౌ మహాబలౌ।
అర్జునస్య రథోపాంతే కీదృశః సోఽభవద్రణః॥ 7-131-4(50434)
పూర్వం హి నిర్జితః కర్ణో భీమసేనేన సంయుగే।
కథం భూయః స రాధేయో భీమమాగాన్మహారథః॥ 7-131-5(50435)
భీమో వా సూతతనయం ప్రత్యుద్యాతః కథం రణే।
మహారథసమాఖ్యాతం పృథివ్యాం ప్రవరం రథం॥ 7-131-6(50436)
భీష్మద్రోణావతిక్రంయ ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః।
నాన్యతో భయమాదత్త వినా కర్ణాన్మహారథాత్॥ 7-131-7(50437)
భయాద్యస్య మహాబాహో న శేతే బహులాః సమాః।
చింతయన్నిత్యశో వీర్యం రాధేయస్య మహాత్మనః।
తం కథం సూతపుత్రం తు భీమోఽయోధయతాహవే॥ 7-131-8(50438)
బ్రహ్మణ్యం వీర్యసంపన్నం సమరేష్వనివర్తినం।
కథం కర్ణం యుధాం శ్రేష్ఠం యోధయామాస పాండవః॥ 7-131-9(50439)
యౌ తౌ సమీయతుర్వీరౌ వైకర్తనవృకోదరౌ।
కథం తావత్ర యుధ్యేతాం మహాబలపరాక్రమౌ॥ 7-131-10(50440)
భ్రాతృత్వం దర్శితం పూర్వం ఘృణీ చాపి స సూతజః।
కథం భీమేన యుయుధే కుంత్యా వాక్యమనుస్మరన్॥ 7-131-11(50441)
భీమో వా సూతపుత్రేణ స్మరన్వైరం పురా కృతం।
అయుధ్యత కథం శూరః కర్ణేన సహ సంయుగే॥ 7-131-12(50442)
ఆశాస్తే చ సదా సూతపుత్రే దుర్యోధనో మమ।
కర్ణో జేష్యతి సంగ్రామే సమస్తాన్పాండవానితి॥ 7-131-13(50443)
జయాశా యత్ర పుత్రస్య మమ మందస్య సంయుగే।
స కథం భీమకర్మాణం భీమసేనమయోధయత్॥ 7-131-14(50444)
యం సమాసాద్య పుత్రైర్మే కృతం వైరం మహారథైః।
తం సూతతనయం తాత కథం భీమో హ్యయోధయత్॥ 7-131-15(50445)
అనేకాన్విప్రకారాంశ్చ సూతపుత్రసముద్భవాన్।
స్మరమాణః కథం భీమో యుయుధే సూతసూనునా॥ 7-131-16(50446)
యోఽజయత్పృథివీం సర్వాం రథేనైకేన వీర్యవాన్।
తం సూతతనయం యుద్ధే కథం భీమో హ్యయోధయత్॥ 7-131-17(50447)
యో జాతః కుండలాభ్యాం చ కవచేన సహైవ చ।
తం సూతపుత్రం సమరే భీమః కథమయోధయత్॥ 7-131-18(50448)
`అస్త్రహేతోః పురా తాత భార్గవం సమపూజయత్।
తస్య ప్రసాదాద్బ్రహ్మాస్త్రం లబ్ధవాంశ్చ భృగూత్తమాత్'॥ 7-131-19(50449)
యథా తయోర్యుద్ధమభూద్యశ్చాసీద్విజయీ తయోః।
తన్మమాచక్ష్వ తత్త్వేన కుశలో హ్యసి సంజయ॥ 7-131-20(50450)
సంచయ ఉవాచ। 7-131-21x(4601)
భీమసేనస్తు రాధేయముత్సృజ్య రథినాం వరం।
ఇయేష గంతుం యత్రాస్తాం వీరౌ కృష్ణధనంచయౌ॥ 7-131-21(50451)
తం ప్రయాంతమభిద్రుత్య రాధేయః కంకపత్రిభిః।
అభ్యవర్షన్మహారాజ మేఘో వృష్ట్యేవ పర్వతం॥ 7-131-22(50452)
ఫుల్లతా పంకజేనేవ వక్త్రేణ విహసన్బలీ।
ఆజుహావ రణే యాంతం భీమమాధిరథిస్తదా॥ 7-131-23(50453)
కర్ణ ఉవాచ।
భీమాహితైస్తవ రణః స్వప్నేఽపి న విభావితః। 7-131-24(50454)
తద్దర్శయసి కస్మాన్మే పృష్ఠం పార్థదిదృక్షయా॥
కుంత్యాః పుత్రస్య సదృశం నేదం పాండవనందన। 7-131-25(50455)
తేన మామభితః స్థిత్వా శరవర్షైరవాకిర॥ 7-131-26(50456)
సంజయ ఉవాచ।
భీమసేనస్తదాహ్వానం కర్ణాన్నామర్షయద్యుధి।
అర్ధమండలమావృత్య సూతపుత్రమయోధయత్॥ 7-131-26x(4602)
అవక్రగామిభిర్బాణైరభ్యవర్షన్మహాయశాః।
దంశితం ద్వైరథే యత్తం సర్వశస్త్రవిశారదం॥ 7-131-27(50457)
విధిత్సుః కలహస్యాంతం జిఘాంసుః కర్ణమక్షిణోత్॥ 7-131-28(50458)
హత్వా తస్యానుగాంస్తం చ హంతుకామో మహాబలః।
తస్మై వ్యసృజదుగ్రాణి వివిధాని పరంతపః।
అమర్షాత్పాండవః క్రుద్ధః శరవర్షాణి మారిష॥ 7-131-29(50459)
తస్య తానీషువర్షాణి మత్తద్విరదగామినః।
సూతపుత్రోఽస్త్రమాయాభిరగ్రసత్పరమాస్త్రవిత్॥ 7-131-30(50460)
స యథావన్మహాబాహుర్విద్యయా వై సుపూజితః।
ఆచార్యవన్మహేష్వాసః కర్ణః పర్యచరద్బలీ॥ 7-131-31(50461)
యుధ్యమానం తు సంరంభాద్భీమసేనం హసన్నివ।
అభ్యపద్యత కౌంతేయం కర్ణో రాజన్వృకోదరం॥ 7-131-32(50462)
తన్నామృష్యత కౌంతేయః కర్ణస్య స్మితమాహవే।
యుధ్యమానేషు వీరేషు పశ్యత్సు చ సమంతతః॥ 7-131-33(50463)
తం భీమసేనః సంగ్రాప్తం వత్సదంతైః స్తనాంతరే।
వివ్యాధ బలవాన్క్రుద్ధస్తోత్రైరివ మహాద్విపం॥ 7-131-34(50464)
పునశ్చ సూతపుత్రం తు స్వర్ణపుంఖైః శిలాశితైః।
సుముక్తైశ్చిత్రవర్మాణం నిర్బిభేద త్రిసప్తభిః॥ 7-131-35(50465)
కర్ణో జాంబూనదైర్జాలైః సంఛన్నాన్వాతరంహసః।
హయాన్వివ్యాధ భీమస్య పంచభిః పంచభిః శరైః॥ 7-131-36(50466)
తతో బాణమయం జలం భీమసేనరథం ప్రతి।
కర్ణేన విహితం రాజన్నిమేషార్ధాదదృశ్యత॥ 7-131-37(50467)
సరథః సధ్వజస్తత్ర ససూతః పాండవస్తదా।
ప్రాచ్ఛాద్యత మహారాజ కర్ణచాపచ్యుతైః శరైః॥ 7-131-38(50468)
తస్య కర్ణశ్చతుఃషష్ట్యా వ్యధమత్కవచం దృఢం।
క్రుద్ధశ్చాప్యహనత్పార్థం నారాచైర్మర్మభేదిభిః॥ 7-131-39(50469)
తతోఽచింత్య మహాబాహుః కర్ణకార్ముకనిఃసృతాన్।
సమాశ్లిష్యదసంభ్రాంతః సూతపుత్రం వృకోదరః॥ 7-131-40(50470)
స కర్ణచాపప్రభవానిషూనాశీవిషోపమాన్।
బిభ్రద్భీమో మహారాజ న జగామ వ్యథాం రణే॥ 7-131-41(50471)
తతో ద్వాత్రింశతా భల్లైర్నిశితైస్తిగ్మతేజనైః।
వివ్యాధ సమరే కర్ణం భీమసేనః ప్రతాపవాన్॥ 7-131-42(50472)
అయత్నేనైవ తం కర్ణః శరైర్భృశమవాకిరత్।
భీమసేనం మహాబాహుం సైంధవస్య వధైషిణం॥ 7-131-43(50473)
మృదుపూర్వం తు రాధేయో భీమమాజావయోధయత్।
క్రోధపూర్వం తథా భీమః పూర్వవైరమనుస్మరన్॥ 7-131-44(50474)
తం భీమసేనో నామృష్యదవమానమమర్షణః।
స తస్మై వ్యసృజత్తూర్ణం శరవర్షమమిత్రహా॥ 7-131-45(50475)
తే శరాః ప్రేషితాస్తేన భీమసేనేన సంయుగే।
నిపేతుః సర్వతో వీరే కూజంత ఇవ పక్షిణః॥ 7-131-46(50476)
హేమపుంఖా మహావేగా భీమసేనధనుశ్చ్యుతాః।
ప్రాచ్ఛాదయంస్తే రాధేయం శలభా ఇవ పావకం॥ 7-131-47(50477)
కర్ణస్తు రథినాం శ్రేష్ఠశ్ఛాద్యమానః సమంతతః।
రాజన్వ్యసృజదుగ్రాణి శరవర్షాణి భారత॥ 7-131-48(50478)
తస్య తానశనిప్రఖ్యానిషూన్సమరశోభినః।
చిచ్ఛేద బహుభిర్భల్లైరసంప్రాప్తాన్వృకోదరః॥ 7-131-49(50479)
పునశ్చ శరవర్షేణ చ్ఛాదయామాస భారత।
కర్ణో వైకర్తనో యుద్ధే భీమసేనమరిందమః॥ 7-131-50(50480)
తత్ర భారత భీమం తు దృష్టవంతః స్మ సాయకైః।
సమాచితతనుం సంఖ్యే శ్వావిధం శలలైరివ॥ 7-131-51(50481)
హేమపుంఖాంఛిలాధౌతాన్కర్ణచాపచ్యుతాంఛరాన్।
దధార సమరే వీరః స్వరశ్మీనివ రశ్మిమాన్'॥ 7-131-52(50482)
రుధిరోక్షితసర్వాంగో భీమసేనో వ్యరాజత।
సమృద్ధకుసుమాపీడో వసంతేఽశోకవృక్షవత్॥ 7-131-53(50483)
తత్తు భీమో మహాబాహోః కర్ణస్య చరితం రణే।
నామృష్యత మహాబాహుః క్రోధాదుద్వృత్తలోచనః॥ 7-131-54(50484)
స కర్ణం పంచవింశత్యా నారాచానాం సమార్పయత్।
మహీధరమివ శ్వేతం గూఢపాదైర్విషోల్బణైః॥ 7-131-55(50485)
పునరేవ చ వివ్యాధ షఙ్భిరష్టాభిరేవ చ।
మర్మస్వమరవిక్రాంతః సూతపుత్రం తనుత్యజం॥ 7-131-56(50486)
పునరన్యేన బాణేన భీమసేనః ప్రతాపవాన్।
చిచ్ఛేద కార్ముకం తూర్ణం కర్ణస్య ప్రహసన్నివ॥ 7-131-57(50487)
జఘాన చతురశ్చాశ్వాన్సూతం చ త్వరితః శరైః।
నారాచైరర్కరశ్ంయాభైః కర్ణం వివ్యాధ చోరసి॥ 7-131-58(50488)
తే జగ్ముర్ధరణీమాశు కర్ణం నిర్భిద్య పత్రిణః।
యథా జలధరం భిత్త్వా దివాకరమరీచయః॥ 7-131-59(50489)
స వైక్లవ్యం మహత్ప్రాప్య చ్ఛిన్నధన్వా శరాహతః।
తథా పురుషమానీ స లజ్జాముత్సృజ్య భారత।
భీమసేనభయాత్కర్ణః ప్రత్యపాయాద్రథాంతరం॥ ॥ 7-131-60(50490)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదివసయుద్ధే ఏకత్రింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 131 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-131-11 పూర్వముద్యోగే దర్శితముద్భావివం భ్రాతూత్వం కుంత్యా వాక్యం చ చతుర్ణమవధ్యత్వలక్షణం చానుస్మరన్నిత్యన్వయః॥
5-131-25 అభితః సంముఖే॥
5-131-131 ఏకత్రింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.